Virðisaukaskattur
Virðisaukaskattur (VSK) fyrir sjálfstætt starfandi
VSK er ekki kostnaður fyrir þig heldur skattur sem þú innheimtir fyrir ríkið og skilar. Ruglingurinn liggur í því hvenær þú átt að byrja, hvaða þrep gildir og hvað má draga frá. Hér eru reglurnar með tölum ársins 2026.
- Uppfært
- Heimildir yfirfarnar
- Tekjuár
- 2026
Virðisaukaskattur á Íslandi er 24% almennt og 11% á tiltekna vöru og þjónustu. Sjálfstætt starfandi verður að skrá sig á VSK-skrá þegar skattskyld velta fer yfir 2.000.000 kr. á hverju 12 mánaða tímabili, leggur þá VSK á reikninga, dregur innskatt af aðföngum rekstrarins frá og skilar mismuninum á tveggja mánaða fresti með gjalddaga 5. dag annars mánaðar eftir lok tímabils. Heilbrigðisþjónusta, kennsla, fólksflutningar og fjármálaþjónusta eru meðal undanþeginnar starfsemi.
Lykiltölur
- Almennt þrep
- 24%
- Lægra þrep
- 11%
- gisting, matur, bækur, fólksflutningar í ferðaþjónustu
- Skráningarskylda
- velta yfir 2.000.000 kr. á 12 mán.
- Uppgjörstímabil
- 2 mánuðir
- gjalddagi 5. dagur annars mánaðar eftir
- Álag við vanskil
- allt að 10%
- auk dráttarvaxta
Hvernig VSK virkar
Þú leggur VSK (útskatt) ofan á söluverð og innheimtir hann af viðskiptavininum. Af aðföngum sem þú kaupir í reksturinn greiðir þú VSK (innskatt). Á VSK-skýrslu dregur þú innskatt frá útskatti og skilar mismuninum. Sé innskattur hærri fær þú mismuninn endurgreiddan. Fyrir VSK-skráðan kaupanda er VSK á þínum reikningi því ekki kostnaður; fyrir einstaklinga og óskráða aðila er hann það.
Þegar skráning verður skylda
| Staða | Regla |
|---|---|
| Skattskyld velta yfir 2.000.000 kr. á 12 mánuðum | skráning skylda áður en mörkunum er náð |
| Velta undir mörkum | skráning valfrjáls ef starfsemin er VSK-skyld |
| Undanþegin starfsemi | engin skráning, enginn VSK, enginn innskattur |
Mörkin miðast við samfellt 12 mánaða tímabil, ekki almanaksár. Ef þú sérð fram á að fara yfir þau á fyrsta árinu skaltu skrá þig strax í RSK 5.02. Frjáls skráning undir mörkunum getur borgað sig ef viðskiptavinir þínir eru fyrirtæki og þú hefur mikinn innskatt af aðföngum.
24% eða 11%
24% er almenna þrepið og gildir um flesta þjónustu verktaka: ráðgjöf, hugbúnað, hönnun, iðnaðarvinnu, ræstingar, flutninga á vörum og fleira.
11% gildir meðal annars um gistingu, matvöru, bækur, tímarit, tónlist, fólksflutninga í ferðaþjónustu (t.d. leiðsögn með flutningi) og aðgang að baðstöðum. Ef þú selur bæði þrep þarf að aðgreina þau á reikningi og í bókhaldi.
Undanþegin starfsemi
Samkvæmt 2. gr. VSK-laga er tiltekin starfsemi undanþegin skattskyldu, meðal annars heilbrigðisþjónusta, félagsþjónusta, rekstur skóla og kennsla, íþróttastarfsemi, fólksflutningar (t.d. leigubílar og strætó), fjármála- og tryggingaþjónusta, útleiga íbúðarhúsnæðis og starfsemi rithöfunda og tónskálda í tilteknum tilvikum. Undanþegin starfsemi leggur ekki VSK á sölu og fær innskatt ekki endurgreiddan.
Erlend viðskipti
Þjónusta seld fyrirtækjum utan Íslands er í mörgum tilvikum ekki VSK-skyld hér, þar sem hún telst nýtt erlendis. Reikningurinn er þá án VSK með skýringu. Öfugt gildir að þjónusta keypt erlendis frá til nota í rekstrinum getur borið VSK í innkaupum sem þú reiknar sjálf/ur og skilar (og dregur frá sem innskatt ef skilyrði eru uppfyllt). Reglurnar eru sértækar; athugaðu Skattinn fyrir þína tegund þjónustu.
Innskattur: hvað má draga frá
Innskatt má draga frá af aðföngum sem eru til nota í VSK-skyldri starfsemi: tæki, hugbúnaður, efni, aðkeypt þjónusta, hlutfall af síma og interneti. Ekki má draga frá VSK af kostnaði sem er að hluta eða öllu persónulegur, af fólksbifreiðum nema í tilteknum tilvikum, af veitingum og gjöfum. Frádráttur krefst gilds reiknings með VSK-númeri seljanda.
Skil og gjalddagar 2026
| Tímabil | Gjalddagi |
|---|---|
| janúar–febrúar | 5. apríl |
| mars–apríl | 5. júní |
| maí–júní | 5. ágúst |
| júlí–ágúst | 5. október |
| september–október | 5. desember |
| nóvember–desember | 5. febrúar |
Skýrslunni er skilað á skattur.is þótt velta hafi verið núll. Sé ekki skilað áætlar Skatturinn VSK og leggur á álag; vangreiddur VSK ber álag allt að 10% og dráttarvexti. Aðilar með litla veltu geta sótt um ársskil. Sjá skattadagatal.
Að hætta
Þegar starfsemi lýkur tilkynnir þú afskráningu með RSK 5.04. Fram að því er skýrsluskyldan í gildi. Við afskráningu getur þurft að gera upp VSK af eignum sem innskattur var dreginn af.
VSK í Fustle
Í Fustle velur þú VSK-meðferð fyrir hverja reikningslínu og Fustle aðgreinir þrepin. Kvittanir í Reikningi + Kostnaði halda utan um innskatt og VSK-yfirlit fyrir tímabilið er tilbúið þegar þú skilar. Sjá Reikning + Kostnað.
Algengar spurningar
Þarf ég að leggja VSK á fyrsta reikninginn?
Aðeins ef þú ert á VSK-skrá. Ef þú ert undir 2.000.000 kr. veltu og hefur ekki skráð þig sendir þú reikning án VSK og tilgreinir að þú sért ekki á VSK-skrá. Þegar sýnt er að veltan fari yfir mörkin þarf skráningin að vera komin áður.
Hvað tel ég með í 2.000.000 kr. mörkunum?
Alla VSK-skylda sölu á 12 mánaða tímabili, án VSK. Undanþegin sala telst ekki með. Mörkin eru ekki bundin við almanaksár.
Fæ ég VSK af tölvunni minni endurgreiddan?
Ef þú ert á VSK-skrá og tölvan er notuð í VSK-skyldri starfsemi dregur þú innskattinn frá á VSK-skýrslu, í hlutfalli við rekstrarnotkun ef hún er líka notuð persónulega. Geymdu reikninginn með VSK-númeri seljanda.
Hvað ef ég fer yfir mörkin án þess að hafa skráð mig?
Skráðu þig strax. Skatturinn getur krafist VSK af sölu frá þeim tíma sem skráning átti að vera komin, þótt þú hafir ekki innheimt hann af viðskiptavinum.
Heimildir
- Skatturinn — almennt um virðisaukaskattskatturinn.is/atvinnurekstur/virdisaukaskattur/almennt-um-vsk/
- Skatturinn — skráning á virðisaukaskattsskráskatturinn.is/atvinnurekstur/virdisaukaskattur/skraning-a-vsk-skra
- Skatturinn — rafræn umsókn um VSK-skrá og launagreiðendaskráskatturinn.is/um-rsk/frettir-og-tilkynningar/umsokn-um-skraningu-a-vsk-skra-og-launagreidendaskra-nu-rafraen
- Skatturinn — tekjuskráning og reikningarskatturinn.is/atvinnurekstur/bokhald-og-tekjuskraning/tekjuskraning
- Lög um virðisaukaskatt nr. 50/1988althingi.is/lagas/nuna/1988050.html
Almenn fræðsla, ekki ráðgjöf um þín mál. Skatturinn og aðrar stofnanir meta hvert tilvik. Athugaðu dagsetningu yfirferðar og heimildir áður en þú byggir á tölum.
Tengt efni
- ReikningarReikningar: hvað þarf að vera á þeim og hvernig þú sendir þá réttHvað þarf að standa á reikningi samkvæmt íslenskum reglum: kennitölur, VSK-númer, númeraröð, dagsetning, lýsing, VSK-þrep. Kreditreikningar, geymsluskylda í 7 ár og hvernig þú innheimtir.
- Að byrjaRSK 5.02: að skrá sig sem launagreiðanda og á VSK-skráHvað er RSK 5.02, hverjir þurfa að skila, 8 daga reglan, hvað þarf að fylla út og hvernig rafræna skráningin virkar. Leiðbeining fyrir verktaka og sjálfstætt starfandi á Íslandi.
- Tölur og dagsetningarSkattadagatal fyrir sjálfstætt starfandiAllir gjalddagar sem sjálfstætt starfandi á Íslandi þurfa að muna árið 2026: staðgreiðsla og tryggingagjald 15. hvers mánaðar, VSK á tveggja mánaða fresti, lífeyrisiðgjöld, launamiðar og skattframtal.
- Kostnaður og frádrátturTaktu utan um kvittunina meðan þú manst kaupin.Haltu kostnaðargögnum í lagi, skráðu tilgang kaupanna og farðu yfir útlestur kvittana með gervigreind. Skýr gögn auðvelda næstu skref.
- Tölur og dagsetningarTölur fyrir sjálfstætt starfandi 2026Allar helstu tölur tekjuársins 2026 fyrir verktaka og sjálfstætt starfandi á Íslandi á einum stað: skattþrep, persónuafsláttur, tryggingagjald, lífeyrisiðgjöld, VSK-hlutföll og skráningarmörk, með heimildum.
Hvar kemur Fustle að?
Skráðu vinnuna og gerðu reikning. Þjónustan sem þú velur ræður hvaða aðstoð fylgir.