Fara beint í efni
Fustle
Byrja

Skattar

Skattar og gjöld sjálfstætt starfandi

Verktaki greiðir sömu skatta af launum sem launþegi, en að auki launatengdu gjöldin sem vinnuveitandi greiðir venjulega. Hér er heildarmyndin með tölum ársins 2026 og hvernig hvert gjald er reiknað.

Uppfært
Heimildir yfirfarnar
Tekjuár
2026

Sjálfstætt starfandi á Íslandi greiðir árið 2026 staðgreiðslu tekjuskatts og útsvars í þremur þrepum (31,49%, 37,99% og 46,29%) af reiknuðu endurgjaldi að frádregnu lífeyrisiðgjaldi, að frádregnum persónuafslætti 72.492 kr. á mánuði. Ofan á það koma launatengd gjöld sem launþegi sér ekki: 11,5% mótframlag í lífeyrissjóð, 6,35% tryggingagjald og 0,1% í endurhæfingarsjóð. VSK er innheimtur af viðskiptavinum og skilað sérstaklega. Hagnaður umfram reiknað endurgjald er skattlagður í skattframtali.

Lykiltölur

Skattþrep 2026
31,49% / 37,99% / 46,29%
stofn: laun − lífeyrisiðgjald
Persónuafsláttur
72.492 kr./mán.
dregst frá skatti
Tryggingagjald
6,35%
af launum + mótframlagi
Lífeyrir
4% + 11,5%
bæði greidd af þér
Endurhæfingarsjóður
0,1%
launagreiðandi
Skilagrein
eindagi 15. næsta mánaðar
skattur.is

Tvö hlutverk, tvenns konar gjöld

Þegar þú vinnur sem verktaki ert þú í reynd bæði fyrirtæki og starfsmaður þess. Fyrirtækið (rekstur þinn) tekur við greiðslum og greiðir launatengd gjöld. Starfsmaðurinn (þú) fær laun og greiðir af þeim tekjuskatt og iðgjald í lífeyrissjóð. Peningarnir fara þessa leið:

  1. Viðskiptavinur greiðir reikning án VSK (VSK er skilað sérstaklega).
  2. Reksturinn reiknar þér laun, reiknað endurgjald, að lágmarki samkvæmt starfaflokki.
  3. Af laununum greiðir reksturinn 11,5% mótframlag í lífeyrissjóð, 6,35% tryggingagjald og 0,1% í endurhæfingarsjóð.
  4. Af laununum dregst 4% iðgjald í lífeyrissjóð og staðgreiðsla að frádregnum persónuafslætti.
  5. Afgangur rekstrarins eftir laun og kostnað er hagnaður sem skattleggst í framtali.

Staðgreiðsla tekjuskatts og útsvars 2026

ÞrepStaðgreiðslustofn á mánuðiHlutfall
10–498.122 kr.31,49%
2498.123–1.398.450 kr.37,99%
3yfir 1.398.450 kr.46,29%

Stofninn er laun að frádregnu iðgjaldi í lífeyrissjóð. Hlutföllin innihalda meðalútsvar; endanlegt útsvar sveitarfélagsins er gert upp við álagningu. Persónuafsláttur 72.492 kr. á mánuði dregst frá reiknuðum skatti. Dæmi: staðgreiðslustofn 600.000 kr. gefur skatt 156.859 kr. af fyrsta þrepi og 38.703 kr. af öðru þrepi, samtals 195.562 kr., að frádregnum persónuafslætti 123.070 kr. Sjá nánar um skattþrep og persónuafslátt.

Tryggingagjald 6,35%

Tryggingagjald fjármagnar atvinnuleysistryggingar, fæðingarorlof og hluta almannatrygginga. Stofninn er laun eða reiknað endurgjald að viðbættu mótframlagi í lífeyrissjóð. Af 500.000 kr. launum er stofninn 557.500 kr. og gjaldið 35.401 kr. Það er tilgreint á sömu skilagrein sem staðgreiðslan. Sjá tryggingagjald.

Lífeyrisiðgjöld 15,5%

Skyldutrygging lífeyrisréttinda er 15,5% af launum: 4% greiðir launþeginn af launum sínum og 11,5% greiðir launagreiðandinn til viðbótar. Sem sjálfstætt starfandi greiðir þú bæði. Iðgjaldið er greitt til lífeyrissjóðsins sem þú tilgreindir við skráningu og 4% hlutinn lækkar staðgreiðslustofninn. Sjá lífeyrissjóð.

Virðisaukaskattur

VSK er ekki skattur á þig heldur skattur sem þú innheimtir af viðskiptavinum og skilar. Á VSK-skrá leggur þú 24% (eða 11%) á reikninga, dregur innskatt af aðföngum frá og skilar mismuninum á tveggja mánaða fresti. Skráning er skylda þegar velta fer yfir 2.000.000 kr. á 12 mánuðum. Sjá VSK.

Hvað kemur út úr þessu

Fyrir 800.000 kr. reikning án VSK í mánuði með fullum persónuafslætti verða launin 674.080 kr., staðgreiðslan 140.970 kr. og útborgað 506.147 kr., þegar launatengd gjöld (125.920 kr.) hafa verið greidd. Launareiknivélin sýnir þessa sundurliðun fyrir hverja upphæð.

Skil og gjalddagar

  • Mánaðarlega: skilagrein staðgreiðslu og tryggingagjalds á skattur.is, eindagi 15. næsta mánaðar. Lífeyrisiðgjöld samkvæmt skilareglum sjóðsins.
  • Á tveggja mánaða fresti: VSK-skýrsla, gjalddagi 5. dagur annars mánaðar eftir lok tímabils.
  • Árlega: skattframtal með rekstrarskýrslu (RSK 4.11) í mars; launamiðar í janúar.

Öll dagsetningar eru í skattadagatalinu.

Hagnaður og frádráttur

Tekjur rekstrarins umfram reiknað endurgjald og frádráttarbæran rekstrarkostnað eru hagnaður sem bætist við tekjuskattsstofn þinn í framtali. Kostnaður sem gengur til að afla teknanna, tryggja þær og halda þeim er frádráttarbær (31. gr. tekjuskattslaga). Því skiptir máli að halda kostnaði og kvittunum til haga allt árið.

Algengar spurningar

Hvað er raunverulegt skatthlutfall verktaka?

Það fer eftir upphæð. Af 800.000 kr. reikningi fara um 15,7% í launatengd gjöld rekstrarins og um 17,6% í staðgreiðslu eftir persónuafslátt, svo útborgað er um 63% af reikningnum. Við lægri upphæðir vegur persónuafslátturinn meira og hlutfallið hækkar; við hærri upphæðir taka efri þrepin við.

Borga ég skatt af öllu sem kemur inn?

Nei. Þú greiðir staðgreiðslu af reiknuðu endurgjaldi (laununum) mánaðarlega. Það sem eftir stendur í rekstrinum eftir laun, launatengd gjöld og frádráttarbæran kostnað er hagnaður sem er skattlagður í framtali. Kostnaður sem tengist tekjuöfluninni lækkar þann stofn.

Hvað ef ég er líka í launuðu starfi?

Þá nýtir aðalvinnuveitandinn oftast persónuafsláttinn og lægri skattþrepin. Reiknað endurgjald úr eigin rekstri lendir þá í hærra þrepi. Í launareiknivélinni getur þú slegið inn önnur laun og stillt persónuafsláttinn á 0%.

Þarf ég endurskoðanda?

Ekki lögum samkvæmt fyrir einstaklingsrekstur. Þú þarft að halda bókhald, geyma fylgiskjöl í sjö ár og skila réttum skýrslum. Margir láta bókara fara yfir framtalið en sinna mánaðarlegum skilum sjálfir.

Heimildir

Almenn fræðsla, ekki ráðgjöf um þín mál. Skatturinn og aðrar stofnanir meta hvert tilvik. Athugaðu dagsetningu yfirferðar og heimildir áður en þú byggir á tölum.

Hvar kemur Fustle að?

Skráðu vinnuna og gerðu reikning. Þjónustan sem þú velur ræður hvaða aðstoð fylgir.

Skoða Laun →Prófa launareiknivélina →