Að byrja
Að byrja sjálfstætt: sjö skref að fyrsta reikningnum
Þú þarft ekki að kunna allt fyrirfram. Þú þarft að gera nokkur atriði í réttri röð, og þau eru færri en flestir halda. Hér eru þau, með því sem þú átt að ákveða á hverju stigi.
- Uppfært
- Heimildir yfirfarnar
- Tekjuár
- 2026
Til að byrja sem verktaki á Íslandi velur þú rekstrarform (oftast einstaklingsrekstur á eigin kennitölu), tilkynnir Skattinum um starfsemina með RSK 5.02 eigi síðar en 8 dögum fyrir upphaf, velur starfaflokk og reiknað endurgjald, tilgreinir lífeyrissjóð, skráir þig á VSK-skrá ef velta fer yfir 2.000.000 kr., setur upp reikningakerfi með samfelldri númeraröð og skilar fyrstu skilagrein staðgreiðslu fyrir 15. næsta mánaðar.
Lykiltölur
- Tilkynning
- RSK 5.02, 8 dögum fyrir upphaf
- Fyrsta skilagrein
- eindagi 15. næsta mánaðar
- VSK-skráning
- skylda yfir 2.000.000 kr. veltu
- Lífeyrissjóður
- valinn við skráningu
- 4% + 11,5%
- Fylgiskjöl
- geymd í 7 ár
Skref 1: Staðfestu að þetta sé verktakavinna
Sjálfstætt starf þýðir að þú ræður hvernig og hvenær verkið er unnið, notar eigin tæki, berð fjárhagslega áhættu og vinnur helst fyrir fleiri en einn. Ef einn kaupandi ræður vinnutíma, útvegar búnað og stýrir verkinu eins og yfirmaður getur Skatturinn litið á sambandið sem ráðningarsamband. Lestu verktaki eða launþegi áður en þú skrifar undir.
Skref 2: Veldu rekstrarform
| Einstaklingsrekstur | Einkahlutafélag (ehf.) | |
|---|---|---|
| Stofnun | skráning hjá Skattinum | stofnun hjá fyrirtækjaskrá, hlutafé |
| Ábyrgð | persónuleg og ótakmörkuð | takmörkuð við félagið |
| Skattur | reiknað endurgjald + hagnaður í þínu framtali | laun eiganda + tekjuskattur félags + fjármagnstekjuskattur af arði |
| Skil | skilagrein, VSK, framtal með RSK 4.11 | skilagrein, VSK, ársreikningur og skattframtal félags |
| Hentar | einn eigandi, hófleg áhætta | umsvif, starfsmenn, fleiri eigendur |
Flestir byrja í einstaklingsrekstri. Skipta má yfir í ehf. síðar.
Skref 3: Tilkynntu Skattinum (RSK 5.02)
Eigi síðar en 8 dögum áður en starfsemin hefst skráir þú þig á launagreiðendaskrá á skattur.is og eftir atvikum á VSK-skrá. Í tilkynningunni tilgreinir þú:
- Starfaflokk (A–H) samkvæmt reglum um reiknað endurgjald. Hann fer eftir því hvers konar vinnu þú selur.
- Reiknað endurgjald á mánuði, að lágmarki viðmiðunarfjárhæð flokksins.
- Lífeyrissjóð. Ef starfsgrein þín hefur ekki sinn sjóð getur þú valið almennan sjóð. Lífeyrismál.is heldur lista yfir sjóðina.
- VSK. Skylda þegar velta fer yfir 2.000.000 kr. á 12 mánuðum; valkvætt undir því ef starfsemin er VSK-skyld.
Sjá nánar: RSK 5.02.
Skref 4: Opnaðu rekstrarreikning og reikningakerfi
Aðskildu rekstrarfé frá einkafé með sérstökum bankareikningi; það sparar tíma við bókhald og framtal. Reikningar þurfa að vera í samfelldri númeraröð með kennitölum, lýsingu og VSK aðgreindum. Sjá reikninga.
Skref 5: Sendu fyrsta reikninginn
Gefðu reikninginn út þegar verkinu er lokið eða afhent, með gjalddaga og greiðsluupplýsingum. Ef þú ert á VSK-skrá leggur þú 24% (eða 11%) ofan á. Ef ekki, tilgreinir þú það. Geymdu reikninginn í sjö ár.
Skref 6: Skilaðu fyrstu skilagreininni
Fyrir hvern mánuð frá skráningu skilar þú skilagrein staðgreiðslu og tryggingagjalds á skattur.is með eindaga 15. næsta mánaðar og greiðir iðgjald í lífeyrissjóð. Fjárhæðirnar miðast við reiknað endurgjald, ekki við það sem var innheimt. Af 400.000 kr. reiknuðu endurgjaldi eru 4% iðgjald 16.000 kr., staðgreiðslustofn 384.000 kr., staðgreiðsla 120.922 kr. að frádregnum 72.492 kr. persónuafslætti = 48.430 kr., mótframlag 46.000 kr. og tryggingagjald 28.321 kr. Sjá staðgreiðslu og skattadagatal.
Skref 7: Komdu bókhaldinu í rútínu
Vistaðu kvittanir fyrir rekstrarkostnaði jafnóðum og merktu hvað þær tengjast. Ef þú notar bíl í rekstri skaltu halda akstursdagbók frá fyrsta degi. Á tveggja mánaða fresti skilar þú VSK-skýrslu og í mars skattframtali með rekstrarskýrslu. Sjá kostnað og skattframtal.
Hvað þú þarft ekki að gera
- Þú þarft ekki endurskoðanda fyrir einstaklingsrekstur.
- Þú þarft ekki að stofna félag til að senda reikning.
- Þú þarft ekki að vera á VSK-skrá undir 2.000.000 kr. veltu.
- Þú þarft ekki skrifstofu; heimavinna er í lagi, en skjalfestu kostnaðinn.
Hvar Fustle kemur inn
Fustle er verkfærið fyrir skref 4–7: reikningar í réttri röð, kvittanir og kostnaður á einum stað og í Launum útreikningur staðgreiðslu, tryggingagjalds og lífeyris með tölum ársins. Fyrstu fimm sendu reikningarnir í Reikningi eru ókeypis. Byrja að reikningsfæra.
Algengar spurningar
Hversu langan tíma tekur að komast af stað?
Rafræn skráning hjá Skattinum tekur nokkra daga í afgreiðslu og tilkynningin þarf að berast 8 dögum fyrir upphaf. Reikningakerfi og bankareikningur eru sett upp á sama tíma. Raunhæft er að vera tilbúin/n að senda fyrsta reikninginn innan tveggja vikna.
Hvað kostar að byrja?
Skráning hjá Skattinum er gjaldfrjáls. Kostnaðurinn er tími þinn, reikningakerfi og hugsanlega ráðgjöf. Skattar og iðgjöld falla til í hlutfalli við reiknað endurgjald frá fyrsta mánuði.
Má ég byrja að vinna áður en skráningin er samþykkt?
Skatturinn ætlast til að tilkynningin berist áður en starfsemin hefst. Ef þú byrjar fyrr átt þú á hættu áætlun og álag. Sendu tilkynninguna fyrst.
Hvernig vel ég starfaflokk?
Flokkurinn fer eftir eðli vinnunnar og menntun eða reynslu, ekki eftir því hvað þú rukkar. Skatturinn birtir lýsingar á flokkunum með viðmiðunarfjárhæðum hvers árs. Ef verkið fellur undir fleiri en einn flokk gildir sá sem stærri hluti vinnunnar tilheyrir.
Heimildir
- Skatturinn — að stofna reksturskatturinn.is/atvinnurekstur/ad-hefja-rekstur/stofna-rekstur/
- Skatturinn — launagreiðendaskráskatturinn.is/atvinnurekstur/ad-hefja-rekstur/launagreidendaskra/
- Skatturinn — rafræn umsókn um VSK-skrá og launagreiðendaskráskatturinn.is/um-rsk/frettir-og-tilkynningar/umsokn-um-skraningu-a-vsk-skra-og-launagreidendaskra-nu-rafraen
- Skatturinn — reiknað endurgjald 2026, viðmiðunarflokkarskatturinn.is/atvinnurekstur/stadgreidsla-og-reiknad-endurgjald/reiknad-endurgjald/2026/reiknad-endurgjald-2026
- Skatturinn — skráning á virðisaukaskattsskráskatturinn.is/atvinnurekstur/virdisaukaskattur/skraning-a-vsk-skra
- Lífeyrismál.is — lífeyrissjóðirnirlifeyrismal.is/is/lifeyrissjodir-og-avoxtun/sjodirnir
- Ísland.is — starting a businessisland.is/en/starting-a-business
Almenn fræðsla, ekki ráðgjöf um þín mál. Skatturinn og aðrar stofnanir meta hvert tilvik. Athugaðu dagsetningu yfirferðar og heimildir áður en þú byggir á tölum.
Tengt efni
- Að byrjaAð vera verktaki á ÍslandiHeildarleiðarvísir fyrir verktaka og sjálfstætt starfandi á Íslandi 2026: skráning hjá Skattinum, reiknað endurgjald, skattþrep, tryggingagjald 6,35%, lífeyrir 15,5%, VSK, bókhald og réttindi. Með heimildum.
- Að byrjaRSK 5.02: að skrá sig sem launagreiðanda og á VSK-skráHvað er RSK 5.02, hverjir þurfa að skila, 8 daga reglan, hvað þarf að fylla út og hvernig rafræna skráningin virkar. Leiðbeining fyrir verktaka og sjálfstætt starfandi á Íslandi.
- Að byrjaHeiti samningsins segir ekki alla söguna.Heiti samnings segir ekki allt. Skoðaðu hvernig vinnunni er háttað, hvað þarf að ræða við verkkaupa og hvenær rétt er að fá ráðgjöf.
- ReikningarReikningar: hvað þarf að vera á þeim og hvernig þú sendir þá réttHvað þarf að standa á reikningi samkvæmt íslenskum reglum: kennitölur, VSK-númer, númeraröð, dagsetning, lýsing, VSK-þrep. Kreditreikningar, geymsluskylda í 7 ár og hvernig þú innheimtir.
- SkattarReiknað endurgjald er ekki það sama og reikningsfjárhæðin.Hvað er reiknað endurgjald og hvernig tengist það sjálfstæðu starfi? Fáðu skýra skýringu og leið að gildandi viðmiðum Skattsins.
- ReiknivélarLaunareiknivél fyrir verktakaReiknaðu hvað þú fáir útborgað af reikningi sem verktaki á Íslandi 2026, eða hvað þú þurfir að rukka fyrir ákveðin laun. Skattþrep, persónuafsláttur, lífeyrir og tryggingagjald í einum útreikningi.
Hvar kemur Fustle að?
Skráðu vinnuna og gerðu reikning. Þjónustan sem þú velur ræður hvaða aðstoð fylgir.