Fara beint í efni

Að byrja

Að byrja sjálfstætt: sjö skref að fyrsta reikningnum

Þú þarft ekki að kunna allt fyrirfram. Þú þarft að gera nokkur atriði í réttri röð, og þau eru færri en flestir halda. Hér eru þau, með því sem þú átt að ákveða á hverju stigi.

Uppfært
Heimildir yfirfarnar
Tekjuár
2026

Til að byrja sem verktaki á Íslandi velur þú rekstrarform (oftast einstaklingsrekstur á eigin kennitölu), tilkynnir Skattinum um starfsemina með RSK 5.02 eigi síðar en 8 dögum fyrir upphaf, velur starfaflokk og reiknað endurgjald, tilgreinir lífeyrissjóð, skráir þig á VSK-skrá ef velta fer yfir 2.000.000 kr., setur upp reikningakerfi með samfelldri númeraröð og skilar fyrstu skilagrein staðgreiðslu fyrir 15. næsta mánaðar.

Lykiltölur

Tilkynning
RSK 5.02, 8 dögum fyrir upphaf
Fyrsta skilagrein
eindagi 15. næsta mánaðar
VSK-skráning
skylda yfir 2.000.000 kr. veltu
Lífeyrissjóður
valinn við skráningu
4% + 11,5%
Fylgiskjöl
geymd í 7 ár

Skref 1: Staðfestu að þetta sé verktakavinna

Sjálfstætt starf þýðir að þú ræður hvernig og hvenær verkið er unnið, notar eigin tæki, berð fjárhagslega áhættu og vinnur helst fyrir fleiri en einn. Ef einn kaupandi ræður vinnutíma, útvegar búnað og stýrir verkinu eins og yfirmaður getur Skatturinn litið á sambandið sem ráðningarsamband. Lestu verktaki eða launþegi áður en þú skrifar undir.

Skref 2: Veldu rekstrarform

EinstaklingsreksturEinkahlutafélag (ehf.)
Stofnunskráning hjá Skattinumstofnun hjá fyrirtækjaskrá, hlutafé
Ábyrgðpersónuleg og ótakmörkuðtakmörkuð við félagið
Skatturreiknað endurgjald + hagnaður í þínu framtalilaun eiganda + tekjuskattur félags + fjármagnstekjuskattur af arði
Skilskilagrein, VSK, framtal með RSK 4.11skilagrein, VSK, ársreikningur og skattframtal félags
Hentareinn eigandi, hófleg áhættaumsvif, starfsmenn, fleiri eigendur

Flestir byrja í einstaklingsrekstri. Skipta má yfir í ehf. síðar.

Skref 3: Tilkynntu Skattinum (RSK 5.02)

Eigi síðar en 8 dögum áður en starfsemin hefst skráir þú þig á launagreiðendaskrá á skattur.is og eftir atvikum á VSK-skrá. Í tilkynningunni tilgreinir þú:

  • Starfaflokk (A–H) samkvæmt reglum um reiknað endurgjald. Hann fer eftir því hvers konar vinnu þú selur.
  • Reiknað endurgjald á mánuði, að lágmarki viðmiðunarfjárhæð flokksins.
  • Lífeyrissjóð. Ef starfsgrein þín hefur ekki sinn sjóð getur þú valið almennan sjóð. Lífeyrismál.is heldur lista yfir sjóðina.
  • VSK. Skylda þegar velta fer yfir 2.000.000 kr. á 12 mánuðum; valkvætt undir því ef starfsemin er VSK-skyld.

Sjá nánar: RSK 5.02.

Skref 4: Opnaðu rekstrarreikning og reikningakerfi

Aðskildu rekstrarfé frá einkafé með sérstökum bankareikningi; það sparar tíma við bókhald og framtal. Reikningar þurfa að vera í samfelldri númeraröð með kennitölum, lýsingu og VSK aðgreindum. Sjá reikninga.

Skref 5: Sendu fyrsta reikninginn

Gefðu reikninginn út þegar verkinu er lokið eða afhent, með gjalddaga og greiðsluupplýsingum. Ef þú ert á VSK-skrá leggur þú 24% (eða 11%) ofan á. Ef ekki, tilgreinir þú það. Geymdu reikninginn í sjö ár.

Skref 6: Skilaðu fyrstu skilagreininni

Fyrir hvern mánuð frá skráningu skilar þú skilagrein staðgreiðslu og tryggingagjalds á skattur.is með eindaga 15. næsta mánaðar og greiðir iðgjald í lífeyrissjóð. Fjárhæðirnar miðast við reiknað endurgjald, ekki við það sem var innheimt. Af 400.000 kr. reiknuðu endurgjaldi eru 4% iðgjald 16.000 kr., staðgreiðslustofn 384.000 kr., staðgreiðsla 120.922 kr. að frádregnum 72.492 kr. persónuafslætti = 48.430 kr., mótframlag 46.000 kr. og tryggingagjald 28.321 kr. Sjá staðgreiðslu og skattadagatal.

Skref 7: Komdu bókhaldinu í rútínu

Vistaðu kvittanir fyrir rekstrarkostnaði jafnóðum og merktu hvað þær tengjast. Ef þú notar bíl í rekstri skaltu halda akstursdagbók frá fyrsta degi. Á tveggja mánaða fresti skilar þú VSK-skýrslu og í mars skattframtali með rekstrarskýrslu. Sjá kostnað og skattframtal.

Hvað þú þarft ekki að gera

  • Þú þarft ekki endurskoðanda fyrir einstaklingsrekstur.
  • Þú þarft ekki að stofna félag til að senda reikning.
  • Þú þarft ekki að vera á VSK-skrá undir 2.000.000 kr. veltu.
  • Þú þarft ekki skrifstofu; heimavinna er í lagi, en skjalfestu kostnaðinn.

Hvar Fustle kemur inn

Fustle er verkfærið fyrir skref 4–7: reikningar í réttri röð, kvittanir og kostnaður á einum stað og í Launum útreikningur staðgreiðslu, tryggingagjalds og lífeyris með tölum ársins. Fyrstu fimm sendu reikningarnir í Reikningi eru ókeypis. Byrja að reikningsfæra.

Algengar spurningar

Hversu langan tíma tekur að komast af stað?

Rafræn skráning hjá Skattinum tekur nokkra daga í afgreiðslu og tilkynningin þarf að berast 8 dögum fyrir upphaf. Reikningakerfi og bankareikningur eru sett upp á sama tíma. Raunhæft er að vera tilbúin/n að senda fyrsta reikninginn innan tveggja vikna.

Hvað kostar að byrja?

Skráning hjá Skattinum er gjaldfrjáls. Kostnaðurinn er tími þinn, reikningakerfi og hugsanlega ráðgjöf. Skattar og iðgjöld falla til í hlutfalli við reiknað endurgjald frá fyrsta mánuði.

Má ég byrja að vinna áður en skráningin er samþykkt?

Skatturinn ætlast til að tilkynningin berist áður en starfsemin hefst. Ef þú byrjar fyrr átt þú á hættu áætlun og álag. Sendu tilkynninguna fyrst.

Hvernig vel ég starfaflokk?

Flokkurinn fer eftir eðli vinnunnar og menntun eða reynslu, ekki eftir því hvað þú rukkar. Skatturinn birtir lýsingar á flokkunum með viðmiðunarfjárhæðum hvers árs. Ef verkið fellur undir fleiri en einn flokk gildir sá sem stærri hluti vinnunnar tilheyrir.

Heimildir

Almenn fræðsla, ekki ráðgjöf um þín mál. Skatturinn og aðrar stofnanir meta hvert tilvik. Athugaðu dagsetningu yfirferðar og heimildir áður en þú byggir á tölum.

Hvar kemur Fustle að?

Skráðu vinnuna og gerðu reikning. Þjónustan sem þú velur ræður hvaða aðstoð fylgir.