Skattar
Staðgreiðsla: mánaðarleg skil af eigin launum
Staðgreiðsla er skatturinn sem er dreginn af launum jafnóðum. Sem sjálfstætt starfandi ert þú launagreiðandinn sem dregur hann af og skilar. Hér er hvað skilagreinin inniheldur, hvenær hún á að vera komin og hvað gerist ef hún er ekki.
- Uppfært
- Heimildir yfirfarnar
- Tekjuár
- 2026
Sjálfstætt starfandi á launagreiðendaskrá skilar mánaðarlega skilagrein staðgreiðslu á skattur.is fyrir reiknað endurgjald sitt. Á henni eru laun mánaðarins, staðgreiðsla tekjuskatts og útsvars í þrepum 31,49–46,29% að frádregnum persónuafslætti 72.492 kr. og tryggingagjald 6,35%. Gjalddagi er 1. næsta mánaðar og eindagi 15. næsta mánaðar; eftir eindaga leggst álag allt að 10% á vangreidda staðgreiðslu auk dráttarvaxta. Staðgreiðslan er fyrirframgreiðsla sem gerist endanlega upp við álagningu að ári.
Lykiltölur
- Gjalddagi
- 1. næsta mánaðar
- Eindagi
- 15. næsta mánaðar
- Álag
- 1% á dag, hámark 10%
- auk dráttarvaxta
- Staðgreiðsluhlutföll
- 31,49% / 37,99% / 46,29%
- Persónuafsláttur
- 72.492 kr./mán.
- Tryggingagjald á skilagrein
- 6,35%
Hvað staðgreiðsla er
Lög um staðgreiðslu opinberra gjalda nr. 45/1987 skylda launagreiðendur til að halda eftir tekjuskatti og útsvari af launum og skila til ríkisins mánaðarlega. Þegar þú reiknar þér endurgjald í eigin rekstri ert þú launagreiðandinn. Staðgreiðslan er bráðabirgðagreiðsla: endanlegur skattur ársins er ákveðinn við álagningu eftir að skattframtali hefur verið skilað, og þá er mismunurinn endurgreiddur eða innheimtur.
Hvað er á skilagreininni
| Liður | Hvernig reiknast |
|---|---|
| Laun / reiknað endurgjald | fjárhæðin sem þú skráðir, að lágmarki viðmiðun starfaflokks |
| Iðgjald í lífeyrissjóð | 4% af launum, lækkar staðgreiðslustofn |
| Viðbótarlífeyrissparnaður | 2–4% ef valinn, lækkar líka stofninn |
| Staðgreiðslustofn | laun − lífeyrisiðgjöld |
| Staðgreiðsla | 31,49% / 37,99% / 46,29% af stofni eftir þrepum |
| Persónuafsláttur | −72.492 kr. á mánuði (eða hlutfall ef hann er nýttur annars staðar) |
| Tryggingagjald | 6,35% af launum + 11,5% mótframlagi |
Dæmi með 550.000 kr. reiknuðu endurgjaldi: iðgjald 22.000 kr., stofn 528.000 kr., staðgreiðsla 156.859 kr. af fyrsta þrepi og 11.351 kr. af öðru = 168.210 kr., að frádregnum persónuafslætti 95.718 kr. Tryggingagjald (550.000 + 63.250) × 6,35% = 38.941 kr. Skilagreinin sýnir því 95.718 kr. í staðgreiðslu og 38.941 kr. í tryggingagjald.
Gjalddagi og eindagi
Gjalddagi staðgreiðslu er 1. dagur næsta mánaðar og eindagi 15. dagur næsta mánaðar. Greiðsla fyrir eindaga er án álags. Skilagreinin fyrir janúar á þannig að vera greidd fyrir 15. febrúar. Ef 15. lendir á helgi eða frídegi færist eindagi á næsta virka dag.
Hvernig er skilað
- Innskráning á skattur.is með rafrænum skilríkjum.
- Skilagrein staðgreiðslu fyrir mánuðinn: fjárhæðir eru færðar inn eða sendar úr launakerfi með rafrænum skilum.
- Greiðsla með kröfu í heimabanka eða millifærslu með tilvísun.
- Staðfesting vistuð með bókhaldinu.
Skila þarf fyrir hvern mánuð sem skráning er í gildi, líka mánuði þar sem ekkert var innheimt, því reiknað endurgjald er óháð innheimtu. Ef starfsemin liggur niðri skaltu tilkynna það Skattinum frekar en að sleppa skilum.
Álag og dráttarvextir
Sé staðgreiðsla ekki greidd á eindaga leggst álag 1% af vanskilafé fyrir hvern byrjaðan dag, að hámarki 10%. Auk þess reiknast dráttarvextir frá gjalddaga. Sé skilagrein ekki skilað áætlar Skatturinn fjárhæðina og bætir álagi við. Skilaðu alltaf skilagreininni á réttum tíma þótt greiðslan tefjist; áætlun er dýrari en seinkun.
Persónuafsláttur og fleiri launagreiðendur
Persónuafslátturinn er einn á mánuði fyrir hvern einstakling. Ef þú ert einnig í launuðu starfi ákveður þú hvar hann er nýttur, oftast hjá aðalvinnuveitanda. Þá er staðgreiðsla af reiknuðu endurgjaldi greidd án afsláttar. Ef bæði nýta hann að fullu greiðir þú of lítið yfir árið og færð bakreikning við álagningu. Sjá persónuafslátt.
Launamiðar og árslok
Í janúar skilar launagreiðandi launaframtali með launamiðum (RSK 2.01) yfir laun og staðgreiðslu liðins árs. Fyrir einstaklingsrekstur er þetta launamiði fyrir þig sjálfa/n. Upplýsingarnar forskrást í skattframtalið þitt.
Staðgreiðsla í Fustle
Í Launum reiknar Fustle staðgreiðslu, persónuafslátt og tryggingagjald fyrir hvern mánuð með viðmiðunartölum ársins og útbýr fjárhæðir skilagreinarinnar. Þú skilar á skattur.is og greiðir kröfuna; Fustle heldur skilaskyldunni sýnilegri þangað til beintenging er komin. Prófaðu launareiknivélina til að sjá tölurnar fyrir þína upphæð.
Algengar spurningar
Þarf ég að skila skilagrein ef enginn reikningur var greiddur í mánuðinum?
Já, ef þú ert á launagreiðendaskrá. Reiknað endurgjald er launin sem þú reiknar þér fyrir vinnuna, ekki það sem kom inn. Ef starfsemin er í hléi tilkynnir þú það Skattinum svo skilaskyldan falli niður.
Hver er munurinn á gjalddaga og eindaga?
Gjalddagi er dagurinn sem skuldin fellur til greiðslu (1. næsta mánaðar). Eindagi er síðasti dagur til að greiða án álags (15. næsta mánaðar). Dráttarvextir reiknast frá gjalddaga ef greitt er eftir eindaga.
Hvað ef ég greiddi of mikla staðgreiðslu?
Staðgreiðsla er fyrirframgreiðsla. Við álagningu, eftir að framtali er skilað, er hún borin saman við endanlegan skatt ársins og mismunurinn endurgreiddur með vöxtum eða innheimtur.
Get ég lækkað reiknað endurgjald í miðju ári?
Já, með tilkynningu til Skattsins ef forsendur breytast, t.d. minna starfshlutfall. Það má þó ekki fara undir lágmark starfaflokksins nema Skatturinn samþykki rökstuðning.
Heimildir
- Skatturinn — staðgreiðsla og reiknað endurgjald í rekstriskatturinn.is/atvinnurekstur/stadgreidsla-og-reiknad-endurgjald/
- Skatturinn — staðgreiðsla 2026: skattþrep og persónuafslátturskatturinn.is/einstaklingar/stadgreidsla/stadgreidsla/2026
- Skatturinn — staðgreiðsla af launum (sjálfsafgreiðsla)skatturinn.is/einstaklingar/sjalfsafgreidsla/stadgreidsla-af-launum/
- Skatturinn — tryggingagjaldskatturinn.is/atvinnurekstur/skattar-og-gjold/tryggingagjald
- Lög um staðgreiðslu opinberra gjalda nr. 45/1987althingi.is/lagas/nuna/1987045.html
Almenn fræðsla, ekki ráðgjöf um þín mál. Skatturinn og aðrar stofnanir meta hvert tilvik. Athugaðu dagsetningu yfirferðar og heimildir áður en þú byggir á tölum.
Tengt efni
- SkattarSkattar og gjöld sjálfstætt starfandiHvaða skatta og gjöld greiðir verktaki á Íslandi 2026? Tekjuskattur í þremur þrepum, persónuafsláttur 72.492 kr., tryggingagjald 6,35%, lífeyrir 15,5% og VSK. Hvernig þetta leggst saman og hvenær er skilað.
- SkattarSkattþrep 2026: hvernig tekjuskattur leggst á í þrepumSkattþrepin 2026: 31,49% upp að 498.122 kr. á mánuði, 37,99% upp að 1.398.450 kr. og 46,29% þar fyrir ofan. Hvernig þrepin virka, munur á jaðarskatti og meðalskatti, útsvar og dæmi fyrir verktaka.
- SkattarPersónuafsláttur: hvað hann er og hvernig þú nýtir hannPersónuafsláttur 2026 er 72.492 kr. á mánuði og 869.898 kr. á ári. Hvernig hann dregst frá skatti, hvernig hann skiptist milli launagreiðenda, uppsöfnun innan ársins, millifærsla milli hjóna og hvað sjálfstætt starfandi þarf að vita.
- Tryggingagjald og lífeyrirTryggingagjald er sérstakur liður í yfirsýninni.Skildu hvað tryggingagjald er, hvernig það tengist launavinnslu og hvaða gögn hjálpa þér að halda utan um skil og greiðslur.
- Tölur og dagsetningarSkattadagatal fyrir sjálfstætt starfandiAllir gjalddagar sem sjálfstætt starfandi á Íslandi þurfa að muna árið 2026: staðgreiðsla og tryggingagjald 15. hvers mánaðar, VSK á tveggja mánaða fresti, lífeyrisiðgjöld, launamiðar og skattframtal.
- ReiknivélarLaunareiknivél fyrir verktakaReiknaðu hvað þú fáir útborgað af reikningi sem verktaki á Íslandi 2026, eða hvað þú þurfir að rukka fyrir ákveðin laun. Skattþrep, persónuafsláttur, lífeyrir og tryggingagjald í einum útreikningi.
Hvar kemur Fustle að?
Skráðu vinnuna og gerðu reikning. Þjónustan sem þú velur ræður hvaða aðstoð fylgir.