Að byrja
Heiti samningsins segir ekki alla söguna.
- Uppfært
- Heimildir yfirfarnar
- Tekjuár
- 2026
Skatturinn metur hvort samband sé verktaka- eða ráðningarsamband eftir efni þess, ekki heiti samningsins: hver stýrir vinnunni og vinnutímanum, hvor leggur til tæki og aðstöðu, hvor ber fjárhagslega áhættu og hvort unnið er fyrir fleiri en einn. Sé sambandið í raun ráðning ber verkkaupi ábyrgð launagreiðanda á staðgreiðslu, tryggingagjaldi og lífeyrisiðgjöldum aftur í tímann.
Lykiltölur
- Viðmið
- stjórnun, tími, tæki, áhætta, fjöldi viðskiptavina
- Ábyrgð ef ráðning
- verkkaupi verður launagreiðandi
- Gjöld sem færast
- staðgreiðsla, 6,35% tryggingagjald, 11,5% mótframlag
Áður en þú byrjar að senda reikninga skaltu ganga úr skugga um að samningsformið passi við vinnuna. Það skiptir máli fyrir báða aðila að ræða væntingar og ábyrgð skýrt.
Horfið á vinnuna í heild
Samkvæmt leiðbeiningum Skattsins ræðst mat á verktöku eða ráðningu af öllum aðstæðum og framkvæmd samningsins. Atriði eins og stjórnun vinnunnar, aðstaða, verkfæri og ábyrgð geta skipt máli. Ekkert eitt svar í stuttum gátlista leysir slíkt heildarmat af hólmi. Skatturinn: gerviverktaka.
Notaðu þessar spurningar sem grunn að samtali, ekki sem niðurstöðu:
- Hver ákveður hvernig og hvenær verkið er unnið?
- Hver leggur til búnað og aðstöðu?
- Hvað gerist ef verkið þarf að endurvinna?
- Hvaða ábyrgð og fjárhagslega áhættu tekur hvor aðili?
Skráðu það sem þið hafið rætt
Lýstu verkefninu, afhendingunni og því sem hvor aðili sér um. Berðu skriflegt samkomulag saman við daglega framkvæmd. Ef þau passa ekki saman skaltu ræða muninn áður en fleiri verkefni eða skuldbindingar bætast við.
Þegar þú leitar ráðgjafar hjálpar að hafa samning, verklýsingu og raunhæfa lýsingu á vinnudeginum við höndina. Almenn spurning án samhengis getur gefið óljóst svar; raunverulegar aðstæður gera umræðuna gagnlegri.
Hlutverk Fustle
Fustle hjálpar þér að halda utan um reikninga og þjónustu samkvæmt valinni leið. Aðgangur, reikningur eða launaútreikningur frá Fustle ákvarðar ekki hvort samband þitt við viðskiptavin er verktakasamband eða ráðningarsamband. Fustle verður ekki vinnuveitandi þinn.
Algengar spurningar
Er ég sjálfkrafa verktaki ef samningurinn heitir verktakasamningur? Nei. Framkvæmdin og heildaraðstæður skipta máli.
Hvert leita ég ef ég er óviss? Hafðu samband við Skattinn um skattalega meðferð og fáðu viðeigandi ráðgjöf um samninginn áður en þú byggir ákvörðun á honum.
Lesa um fyrstu skref sjálfstæðs starfs
Heimildir yfirfarnar 23. september 2026. Þessi grein er almenn fræðsla og felur ekki í sér mat á þínu samningssambandi.
Algengar spurningar
Má ég vera verktaki fyrir einn viðskiptavin?
Já, en það eitt og sér vekur spurningar. Því fleiri einkenni sjálfstæðis sem eru til staðar, svo sem eigin tæki, eigin tímastjórnun, sjálfstæð ábyrgð á verkinu og frelsi til að taka önnur verk, því sterkari er verktakastaðan.
Hvað gerist ef Skatturinn endurflokkar sambandið?
Verkkaupinn verður launagreiðandi með ábyrgð á staðgreiðslu, tryggingagjaldi og lífeyrisiðgjöldum af greiðslunum, oft nokkur ár aftur í tímann með álagi. Verktakinn getur misst frádrátt rekstrarkostnaðar og VSK-skráning getur þurft að vinda ofan af.
Hvernig verndar ég stöðu mína sem verktaki?
Skriflegur samningur sem lýsir verki og verði fremur en vinnutíma, eigin tæki og aðstaða, reikningar í eigin nafni með VSK ef við á, fleiri viðskiptavinir og raunveruleg ábyrgð á útkomu verksins.
Heimildir
- Skatturinn — staðgreiðsla og reiknað endurgjald í rekstriskatturinn.is/atvinnurekstur/stadgreidsla-og-reiknad-endurgjald/
- Skatturinn — reiknað endurgjald 2026, viðmiðunarflokkarskatturinn.is/atvinnurekstur/stadgreidsla-og-reiknad-endurgjald/reiknad-endurgjald/2026/reiknad-endurgjald-2026
- Lög um tekjuskatt nr. 90/2003althingi.is/lagas/nuna/2003090.html
- Lög um staðgreiðslu opinberra gjalda nr. 45/1987althingi.is/lagas/nuna/1987045.html
- Lög um tryggingagjald nr. 113/1990althingi.is/lagas/nuna/1990113.html
Almenn fræðsla, ekki ráðgjöf um þín mál. Skatturinn og aðrar stofnanir meta hvert tilvik. Athugaðu dagsetningu yfirferðar og heimildir áður en þú byggir á tölum.
Tengt efni
- Að byrjaAð vera verktaki á ÍslandiHeildarleiðarvísir fyrir verktaka og sjálfstætt starfandi á Íslandi 2026: skráning hjá Skattinum, reiknað endurgjald, skattþrep, tryggingagjald 6,35%, lífeyrir 15,5%, VSK, bókhald og réttindi. Með heimildum.
- Að byrjaAð byrja sjálfstætt: sjö skref að fyrsta reikningnumSjö skref frá hugmynd að fyrsta reikningi: rekstrarform, RSK 5.02, starfaflokkur og reiknað endurgjald, lífeyrissjóður, VSK, reikningskerfi og fyrsta skilagreinin. Fyrir þá sem eru að byrja sjálfstætt starf á Íslandi.
- RéttindiRéttindi sjálfstætt starfandi: hvað gjöldin gefa þérHvaða rétt ávinnur verktaki sér með tryggingagjaldi og lífeyrisiðgjöldum? Atvinnuleysisbætur, fæðingarorlof, sjúkradagpeningar, slysatrygging, örorku- og ellilífeyrir. Skilyrðin og af hverju reiknað endurgjald ræður fjárhæðunum.
- Að byrjaSendlar og bílstjórar: að vinna fyrir vettvang sem verktakiVinnur þú við heimsendingar eða akstur fyrir vettvang sem verktaki? Hvernig skráningin, reiknað endurgjald, staðgreiðsla, VSK og bílkostnaður virka fyrir sendla á Íslandi 2026, og hvaða réttindi fylgja.
Hvar kemur Fustle að?
Skráðu vinnuna og gerðu reikning. Þjónustan sem þú velur ræður hvaða aðstoð fylgir.